Tinh gọn Bộ VHTTDL: Đề xuất đổi tên và sáp nhập nhiều đơn vị

Việc điều chỉnh cơ cấu tổ chức Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo thông tin từ Bộ Tư pháp, dự thảo Nghị định thay thế Nghị định ⁴³⁄₂₀₂₅ của Chính phủ đang được lấy ý kiến để quy định lại chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL). Đây là bước đi chiến lược trong lộ trình cải cách hành chính, giảm bớt các tầng nấc trung gian để vận hành linh hoạt hơn.

Chiến lược tinh gọn: Giảm số lượng, tăng hiệu quả

Hiện nay, Bộ VHTTDL đang vận hành với 24 đơn vị, bao gồm 19 tổ chức hành chính và 5 đơn vị sự nghiệp công lập. Trong phương án tái cấu trúc mới, Bộ đề xuất giảm xuống còn 22 đơn vị (18 tổ chức hành chính và 4 đơn vị sự nghiệp công lập). Việc cắt giảm này không đơn thuần là giảm số lượng, mà là sự sắp xếp lại để tránh chồng chéo chức năng.

Những đơn vị giữ nguyên mô hình

Để đảm bảo tính ổn định trong quản lý, Bộ đề xuất duy trì nguyên trạng đối với các đơn vị có vai trò tham mưu tổng hợp và quản lý chuyên ngành đặc thù:

• Khối tham mưu tổng hợp: Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Kế hoạch Tài chính, Vụ Pháp chế, Vụ Khoa học công nghệ, đào tạo và môi trường, Văn phòng Bộ và Cục Hợp tác quốc tế.
• Khối quản lý chuyên ngành: Cục Di sản văn hóa, Cục Điện ảnh, Cục Nghệ thuật biểu diễn, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam và Cục Thể dục thể thao Việt Nam.
• Khối sự nghiệp công lập: Viện Văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch Việt Nam, Báo Văn hóa, Tạp chí Văn hóa nghệ thuật và Trường Cán bộ quản lý văn hóa, thể thao và du lịch.

Chi tiết các thay đổi trọng yếu về tên gọi và sáp nhập

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là sự chuyển dịch tư duy quản lý, đặc biệt là việc gắn kết bản quyền với phát triển công nghiệp văn hóa và đẩy mạnh chuyển đổi số.

1. Đổi tên để mở rộng chức năng

Cục Bản quyền tác giả sẽ được đổi tên thành Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả. Việc bổ sung cụm từ “Công nghiệp văn hóa” cho thấy định hướng chiến lược của Nhà nước trong việc biến văn hóa thành một ngành kinh tế mũi nhọn, không chỉ dừng lại ở việc bảo hộ quyền tác giả mà còn thúc đẩy thương mại hóa các giá trị sáng tạo.

2. Sáp nhập và tái cơ cấu các Cục chuyên môn

• Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam: Được thành lập mới thông qua việc sáp nhập Vụ Văn hóa dân tộc vào Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, tạo sự thống nhất trong quản lý văn hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Cục Văn hóa - thông tin cơ sở và gia đình: Đây là đơn vị tiếp nhận chức năng quản lý thông tin cơ sở từ Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại, đồng thời chuyển giao mảng thư viện sang đơn vị khác.
• Cục Xuất bản và thư viện: Được đổi tên từ Cục Xuất bản, in và phát hành để tiếp nhận thêm chức năng quản lý nhà nước về thư viện.

3. Đẩy mạnh chuyển đổi số

Một thay đổi mang tính thời đại là việc thành lập Cục Thông tin điện tử và chuyển đổi số. Đơn vị này được tổ chức lại từ bộ phận tham mưu thông tin điện tử của Cục Phát thanh truyền hình và Thông tin điện tử kết hợp với Trung tâm Chuyển đổi số VHTTDL. Trong khi đó, mảng phát thanh, truyền hình sẽ được chuyển giao cho Cục Báo chí quản lý.

Đảm bảo vận hành thông suốt trong giai đoạn chuyển tiếp

Để tránh xảy ra khoảng trống pháp lý trong quá trình thay đổi con dấu, tài khoản và nhân sự, dự thảo quy định rõ: Các cơ quan, đơn vị tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định hiện hành cho đến khi Bộ trưởng ban hành quyết định chính thức về cơ cấu tổ chức mới.

Ngoài ra, đối với cấp phòng, Bộ cũng đề xuất lược bỏ quy định cứng về số lượng phòng tại Vụ Kế hoạch - Tài chính và Vụ Tổ chức cán bộ để tạo sự chủ động trong điều hành.

Góc nhìn chuyên gia: Việc tái cấu trúc này không chỉ là phép cộng trừ về số lượng đơn vị, mà là sự tái định nghĩa vai trò của các cơ quan quản lý văn hóa trong thời đại số. Việc tách riêng Cục Thông tin điện tử và chuyển đổi số cho thấy Bộ VHTTDL đang quyết liệt hiện thực hóa chiến lược số hóa di sản và văn hóa Việt Nam. Theo bạn, việc sáp nhập các đơn vị này sẽ giúp thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp văn hóa nhanh gọn hơn không? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận!