Ngộ độc ve sầu và nấm rừng: Cảnh báo khẩn và bài học về an toàn thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm từ các loại côn trùng và nấm rừng đang trở thành vấn đề nhức nhối, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí dẫn đến tử vong tại nhiều địa phương.

Thời gian gần đây, tình trạng người dân tự ý thu hái và chế biến các loại thực phẩm lạ từ thiên nhiên trong mùa thu hoạch đã dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Trước diễn biến phức tạp này, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã phải ra văn bản hỏa tốc yêu cầu các tỉnh thành khẩn trương điều tra và xử lý.

Chi tiết các vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng tại Quảng Trị và Sơn La

Theo báo cáo từ cơ quan chức năng, hai vụ ngộ độc quy mô lớn vừa xảy ra tại khu vực miền núi phía Bắc và miền Trung, gây hoang mang cho cộng đồng.

Vụ ngộ độc ve sầu tại Quảng Trị

Vào ngày 5.5.2026, tại các xã miền núi thuộc huyện Hướng Hóa như Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập và Khe Sanh, ghi nhận 9 trường hợp có dấu hiệu ngộ độc sau khi ăn ve sầu. Các bệnh nhân nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa với các triệu chứng điển hình như: đau bụng dữ dội, sốt cao, tiêu chảy, nôn mửa và nổi mẩn đỏ khắp cơ thể. Hiện các bệnh nhân đang được theo dõi và điều trị tích cực.

Vụ ngộ độc nấm rừng tử vong tại Sơn La

Nghiêm trọng hơn, ngày 6.5.2026 tại bản Nà Hiên, xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La đã xảy ra vụ ngộ độc do ăn nấm rừng. Vụ việc khiến 6 người nhập viện, trong đó có một trường hợp đã tử vong. Đây là lời cảnh báo đắt giá về việc sử dụng nấm hoang dã khi không có kiến thức phân biệt nấm độc và nấm ăn được.

Chỉ đạo quyết liệt từ Bộ Y tế để ngăn chặn rủi ro

Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đã yêu cầu Sở Y tế tỉnh Quảng Trị và Sơn La triển khai ngay các biện pháp khẩn cấp:

• Ưu tiên cứu chữa: Tập trung toàn bộ nguồn lực y tế để điều trị dứt điểm cho các bệnh nhân, tuyệt đối không để xảy ra thêm ca tử vong do chậm trễ trong cấp cứu.
• Điều tra nguyên nhân: Phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn để xác định chính xác loài ve sầu và loại nấm gây độc, từ đó đưa ra cảnh báo cụ thể cho người dân.
• Truyền thông đa ngôn ngữ: Đặc biệt đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nội dung tuyên truyền về an toàn thực phẩm phải được chuyển ngữ sang tiếng dân tộc và truyền tải qua các kênh gần gũi, dễ hiểu.

Đồng thời, Bộ Y tế nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm Chỉ thị số 38/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Công văn 848/BYT-ATTP nhằm thắt chặt quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt là thức ăn đường phố và thực phẩm tự nhiên.

Góc nhìn chuyên gia: Tại sao thực phẩm rừng dễ gây ngộ độc?

Dưới góc độ y khoa, việc ăn thực phẩm lạ từ rừng chứa đựng nhiều rủi ro không thể lường trước. Đối với nấm rừng, nhiều loại nấm độc có hình dáng, màu sắc gần như tương đồng với nấm thường, nhưng chứa độc tố cực mạnh tấn công trực tiếp vào gan và thận.

Với côn trùng như ve sầu, dù một số loài có thể ăn được, nhưng có những loài tích tụ độc tố từ cây mà chúng hút nhựa, hoặc bị nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật từ môi trường xung quanh. Khi chế biến không đúng cách, các độc tố này sẽ gây ra phản ứng dị ứng nặng hoặc ngộ độc cấp tính.

Lời khuyên để phòng tránh ngộ độc thực phẩm tự nhiên:

1. Nguyên tắc vàng: Không ăn bất cứ loại nấm, củ, quả hay côn trùng nào nếu không biết chính xác 100% tên gọi và đặc tính của chúng.
2. Không tin vào kinh nghiệm truyền miệng: Nhiều quan niệm cho rằng nấm không độc là nấm không làm đen thìa bạc hoặc nấm có sâu ăn là ăn được là hoàn toàn sai khoa học.
3. Xử lý nhanh: Khi có dấu hiệu buồn nôn, đau bụng sau khi ăn thực phẩm lạ, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất và mang theo mẫu thực phẩm đã ăn để bác sĩ dễ dàng định danh độc chất.

Hãy chia sẻ thông tin này đến người thân và bạn bè, đặc biệt là những người thường xuyên đi rừng, để cùng nhau bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bạn có từng gặp trường hợp ngộ độc thực phẩm lạ chưa? Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn ở phần bình luận để mọi người cùng cảnh giác!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Vì sao ăn ve sầu rừng lại có thể gây ngộ độc?Ngộ độc ve sầu có thể do ăn nhầm loài có độc, hoặc ve sầu tích tụ độc tố từ nhựa cây và hóa chất bảo vệ thực vật trong môi trường sống.

Làm sao để phân biệt nấm rừng độc và nấm ăn được?Rất khó phân biệt bằng mắt thường vì nấm độc thường giống nấm thường. Cách an toàn nhất là không ăn bất kỳ loại nấm rừng nào nếu không phải là chuyên gia về nấm.

Cần làm gì ngay lập tức khi nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm?Cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu, đồng thời mang theo mẫu thực phẩm đã sử dụng để giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và điều trị chính xác.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao ăn ve sầu rừng lại có thể gây ngộ độc?

Ngộ độc ve sầu có thể do ăn nhầm loài có độc, hoặc ve sầu tích tụ độc tố từ nhựa cây và hóa chất bảo vệ thực vật trong môi trường sống.

Làm sao để phân biệt nấm rừng độc và nấm ăn được?

Rất khó phân biệt bằng mắt thường vì nấm độc thường giống nấm thường. Cách an toàn nhất là không ăn bất kỳ loại nấm rừng nào nếu không phải là chuyên gia về nấm.

Cần làm gì ngay lập tức khi nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm?

Cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu, đồng thời mang theo mẫu thực phẩm đã sử dụng để giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và điều trị chính xác.